ترور اسپرینگ
Meet the actual nature of MKO

بازداشت دیپلمات ایرانی؛ نقض صریح حقوق بین‌الملل

بازداشت دیپلمات ایران؛ نقض صریح حقوق بین‌الملل و بی توجهی به حقوق قانونی یک انسان

Assadollah Asadi

در ژوئن ۲۰۱۸ ،(10تیر 97) اسدالله اسدی، دیپلمات ایرانی، رایزن سوم سفارت ایران در اتریش با یک اتهام واهی علی‌رغم مصونیت دیپلماتیک در اقدامی غیرقانونی دستگیر و این خبر در تمامی رسانه ها پخش شد. در ماه اکتبر ۲۰۱۸، (5مهر97) مقامات تعقیب اعلام داشتند که آلمان دیپلمات ایرانی را به بلژیک استرداد نموده و از  تیرماه 97 تاکنون یعنی به مدت بیش از دو سال بازداشت کرده است.

کنوانسیون وین، مهم‌ترین معاهده مربوط به حقوق دیپلماتیک است و در ماده 29 کنوانسیون وین آمده است: «شخص مأمور سیاسی مصونیت دیپلماتیک دارد و نمی‌توان او را به هیچ عنوان مورد توقیف یا بازداشت قرارداد. کشور پذیرنده با وی رفتار محترمانه‌ای که در شأن او است خواهد داشت و اقدام‌های لازم را برای ممانعت از وارد آمدن لطمه به شخص و آزادی و حیثیت او اتخاذ خواهد کرد.»

از سوی دیگر، طبق قانون هرگاه یک کشور نماینده کشور دیگری را،که دارای گذرنامه دیپلماتیک است در خاک خود، عنصر نامطلوب بنامد، می تواند او را اخراج کند و به عبارت دیگر اخراج، بالاترین سطح برخورد دیپلماتیک نسبت به حضور، رفتار و عملکرد یک دیپلمات است نه اینکه او را بازداشت و یا به مکانی نامعلوم ببرد و پنهان کند.

مصونیت ها و مزایای خاص اعطا شده به نمایندگان دیپلماتیک و کنسولی خارجی بیانگر قواعدی است که در میان ملت های جهان در خصوص شیوه اجرای روابط بین المللی متمدن توسعه یافته است.

 فلسفه اصلی این مصونیت ها و مزایا این است که نمایندگان خارجی بتوانند تکالیف خود را به طور موثر انجام دهند. در حقیقت، هدف این مصونیت ها این نیست که افراد منتفع شوند، بلکه هدف این است تا اجرای موثر و بهینه ماموریت رسمی آنها به نمایندگی از دولتشان تضمین شود تا بتوانند به وظایفی که دارند به خوبی عمل کنند.

ماموریت های دیپلماتیک به طور سنتی پیوند اصلی مکاتباتی بین کشور فرستنده و پذیرنده بوده اند. بنابراین، کارمندان ماموریت‌های دیپلماتیک (سفارتخانه ها) از بالاترین سطح مزایا و مصونیت ها در کشور پذیرنده برخوردار می‌باشند تا علاوه بر ضمانت های شغلی مهمترین اصل یعنی جان آنها هم ضمانت شود.

مهم ترین سند بین‌المللی ناظر بر این موضوع کنوانسیون 1961 وین در مورد روابط دیپلماتیک است. تعریف و تعیین پرسنل ماموریت دیپلماتیک اساسا با توجه به اشتغالی که انجام می دهند، تعیین می‌شود. تعریف این حوزه ها کلی و عام بوده و این که یک فرد در کدام حوزه یا مقوله قرار دارد تا حدودی به رویه متقابل کشورهای پذیرنده و فرستنده بستگی دارد. اصولا همان طور که گفته شد مامورین دیپلماتیک از بالاترین میزان مزایا و مصونیت ها برخوردارند و از جمله این افراد را نمی توان دستگیر یا بازداشت کرد. همچنین این ماموران از مصونیت کامل در مقابل محاکم کشور پذیرنده برخوردارند و بنابراین نمی توان آنها را حتی تحت تعقیب قرار داد هر چند جرم شدید باشد، باید طبق موازین قانونی با آنها برخورد شود مگر این که کشور فرستنده مصونیت آنها را بردارد، بنابراین، تا زمانی که فرد به عنوان مامور دیپلماتیک هم درکشور پذیرنده و هم در کشور ثالث است، دارای مصونیت می باشد. اگر کشوری مامور دیپلماتیک را دستگیر یا بازداشت نماید در حالی که دارای مصونیت می باشد، مرتکب نقض کنوانسیون وین در مورد روابط دیپلماتیک شده است. بنابراین، اقدام آلمان و بلژیک نقض صریح تعهد بین المللی شان می باشد.

از آنجایی که فلسفه مزایا و مصونیت‌ها تضمین اجرای موثر کارکرد مامورین دیپلماتیک از طرف کشور فرستنده می باشد، بنابراین منطقی است که کشور فرستنده دارنده اصلی این مزایا و مصونیت ها می باشد و هر وقت بخواهد می تواند از فرد پس بگیرد. از این رو، نه کشور پذیرنده می تواند آنها را از فرد پس بگیرد و نه خود فرد. بر اساس ماده ۳۲ کنوانسیون ۱۹۶۱ مصونیت ماموران دیپلماتیک و اشخاص دارای مصونیت صرفا بوسیله کشور فرستنده پس گرفته می شود. بر اساس ماده ۴۰ اگر مامور دیپلماتیک در کشور ثالثی باشد یا بخواهد از آن کشور عبور کند، کشور ثالث باید مصونیت هایی را که برای تضمین عبور یا بازگشت آن مامورلازم است اعطا نماید.

یک دیپلمات الجزایری در سال ١٩٧٢ و در حال سفر از سوریه به برزیل در فرودگاه آمستردام هلند با چمدانی شامل تعدادی نارنجک، مواد منفجره و سلاح دستگیر می‌شود. دولت هلند به‌رغم اینکه عضو کنوانسیون روابط دیپلماتیک ١٩٦١ نبود، اما به طور کلی در حال اعمال مقررات آن بود و این رویکرد را اتخاذ کرد که حق بازداشت این دیپلمات را ندارد و فقط نسبت به توقیف چمدان وی اقدام کرد.

این را بگذارید برابر اقدام دولت آلمان به عنوان یکی از اعضای کنوانسیون، هنگامی که آقای اسدالله اسدی، دیپلمات کشورمان در حال عبور از این کشور و بازگشت به محل کار خود در وین بود، خودروی او متوقف و صرفاً با ذکر اتهاماتی بازداشت و به کشور بلژیک مسترد گردید. اصل امکان نقض کنوانسیون و رفتارهای خلاف قانون از سوی دولت‌های مدعی رعایت قواعد بین‌المللی موضوع جدیدی نیست، اما آنچه به‌رغم اهمیت و ضرورت آن مغفول مانده نقش‌آفرینی جامعه حقوقدانان خصوصاً اساتید و پژوهشگران حقوق بین‌الملل است.

بازداشت یک دیپلمات جمهوری اسلامی ایران می‌طلبید و چه بسا می‌طلبد که موضوع یادداشت‌ها، مقالات، نشست‌ها و همایش‌های متعددی باشد که برای تبیین ابعاد حقوقی این مسئله و ممانعت از تبدیل شدن آن به یک رویه و در نتیجه طرد عملی کنوانسیون روابط دیپلماتیک نقش‌آفرینی کند.))

اما در پایان لازم است که بدانید بازیگر اصلی این سناریو فرقه تروریستی و خبیث منافقین با سابقه بیش از 12هزار ترور در کشورهای ایران و عراق است که با حمایت کشورهایی مثل آمریکا و برخی کشورهای اروپایی نه تنها خود را در محکمه ای عادلانه ، پاسخگوی جنایات ارتکابی نمی داند بلکه در جایگاه شاکی، قرار گرفته است.

این فرقه حتی در سالهای 2003 تا 2009 که در لیست سازمانهای تروریستی اتحادیه اروپا و یا در سال های 1997 تا 2012 که در لیست سازمانهای تروریستی خارجی آمریکا قرار داشت آزادانه دست به اقدامات تروریستی در خاک ایران می زد و هیچ گاه تاکنون مورد بازخواست قرار نگرفته است. دلیل آن هم روشن است و برمیگردد به تقسیم تروریست به خوب و بد و منفعتی که میتواند برای برخی کشورها داشته باشد.

 

نویسنده: برخت یونکرز

منبع Source
مطالب مشابه